Σάββατο, 14 Φεβρουαρίου 2015

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ/ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
Τι είναι η Αναγέννηση
• Ένα καλλιτεχνικό και πνευματικό κίνημα που εκδηλώθηκε στην Ευρώπη την εποχή των ανακαλύψεων (15ος και 16ος αι.)
• Κύριο χαρακτηριστικό της Αναγέννησης: η αναβίωση των αξιών της κλασικής αρχαιότητας για τη θεμελίωση ενός καινούργιου κόσμου.
• Συμβολή στην Αναγέννηση: οι Σταυροφορίες και η νέα αστική τάξη, που έστρεψαν το ενδιαφέρον του Δυτικού κόσμου στην ανατολή.
Μια νέα εικόνα του κόσμου
• Διαμόρφωση νέων αντιλήψεων για τον κόσμο:
- Παλαιές αντιλήψεις:
α) φροντίδα για τη σωτηρία της ψυχής,
β) αποχή από τις χαρές της ζωής,
γ) επικράτηση της ιδέας ότι τα πάντα είναι μάταια.
- Νέες αντιλήψεις:
α) φροντίδα για ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και των επιστημών,
β) επικράτηση της ιδέας της προόδου
• Ο άνθρωπος γίνεται επίκεντρο του ενδιαφέροντος των λογίων, των σοφών και των καλλιτεχνών.
• Διαμόρφωση νέας αντίληψης για τη ζωή: το σώμα, η επίγεια ζωή και η ομορφιά αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.
• Κοιτίδα της Αναγέννησης: οι πλούσιες πόλεις της Ιταλίας (Φλωρεντία, Βενετία, Ρώμη, Μιλάνο).
- Στις πόλεις αυτές οι πνευματικές και καλλιτεχνικές δραστηριότητες ενθαρρύνονται από ηγεμόνες προστάτες των γραμμάτων.
Ο Ανθρωπισμός
• Ο άνθρωπος της Αναγέννησης, για να εκφράσει τις νέες αξίες στράφηκε προς τον ελληνορωμαϊκό πολιτισμό (δηλ. στη βαθιά μελέτη, μετάφραση και σχολιασμό των αρχαίων συγγραφέων).
• Η στροφή αυτή προς τη βαθύτερη γνώση της αρχαιότητας ονομάστηκε Ανθρωπισμός.
• Οι διανοούμενοι οπαδοί του Ανθρωπισμού ονομάστηκαν ανθρωπιστές.
• Οι ανθρωπιστές:
- Ταξίδευαν σ' όλη την Ευρώπη για να διαδώσουν τις ιδέες του ανθρωπισμού.
- Είχαν βαθύ θρησκευτικό αίσθημα.
- Ασκούσαν κριτική στις μεσαιωνικές αντιλήψεις.
- Αγωνίζονταν για μια καλύτερη κοινωνία.
- Έγραφαν στη λατινική, αλλά υποστήριζαν και τις εθνικές γλώσσες.
• Οι κυριότεροι ανθρωπιστές και το έργο τους:
Έρασμος: α) σατιρίζει τις καταχρήσεις της Εκκλησίας.
β) Μάχεται υπέρ μιας ειρηνικής Ευρώπης.
γ) Αποδίδει εξαιρετική σημασία στην Παιδεία.
Τόμας Μορ: οραματίζεται μια ιδανική πολιτεία, όπου θα βασιλεύουν η ειρήνη, η ισότητα και η ανεκτικότητα.
Ο οικουμενικός άνθρωπος (homo universalis)
Οι ανθρωπιστές πιστεύουν ότι ο άνθρωπος πρέπει να είναι οικουμενικός, δηλαδή:
- να επιδίδεται σ’ όλους τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας,
- να αποκτά πνευματικά, ψυχικά και σωματικά χαρίσματα,
- να καθορίζει μόνος του το πεπρωμένο του με τη γνώση και τον αγώνα του,
- να  λαμβάνει α) συνολική μόρφωση μέσα από ένα ευρύ φάσμα μαθημάτων και β) αγωγή με κατάλληλες μεθόδους.
Γι’ αυτό οι ανθρωπιστές: α) ιδρύουν πολλά νέα σχολεία, κολέγια, πανεπιστήμια,
β) διευρύνουν τα προγράμματα σπουδών σ’ αυτά,
γ) εφαρμόζουν νέες μεθόδους διδασκαλίας σ’ αυτά.
Η συμβολή των Ελλήνων λογίων στη διάδοση της Αναγέννησης και του Ανθρωπισμού
• Οι Έλληνες λόγιοι που κατέφυγαν στη Δύση κυρίως μετά την άλωση της Πόλης:
- ενίσχυσαν τις ανθρωπιστικές σπουδές,
- πρόβαλαν τα ελληνικά γράμματα με το διδακτικό και εκδοτικό έργο τους,
- ενίσχυσαν το ενδιαφέρον των δυτικών για την έκδοση αρχαίων ελληνικών κειμένων και για τη συλλογή αρχαίων χειρογράφων,
• Οι κυριότεροι:1) Γεώργιος Γεμιστός ή Πλήθων,  2) Βησσαρίων
Η συμβολή της τυπογραφίας στη διάδοση της Αναγέννησης και του Ανθρωπισμού
• Διάδοση της Αναγέννησης και Ανθρωπισμού χάρη στην εφεύρεση τυπογραφίας από τον Ιωάννη Γουτεμβέργιο (1450), γιατί:
α) εκδίδονται χιλιάδες τίτλοι βιβλίων σε σύντομο χρονικό διάστημα,
β) τα τυπωμένα βιβλία είναι φθηνότερα και λιγότερο ογκώδη,
γ) η μόρφωση γίνεται προσιτή σε όλο και περισσότερους ανθρώπους.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου