Τετάρτη, 1 Απριλίου 2015

ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ / ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ


ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ/ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ

Δ.1.ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
Η ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗ ΠΡΟΝΟΜΙΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ  ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ
             «Χάτι Σερίφ» (1839)
             «Χάτι Χουμαγούν» (1856)
             θεωρητική ισονομία
             θρησκευτική ελευθερία                                            ανάπτυξη εμπορίου –οικονομίας
             δημογραφική αύξηση ποντιακού πληθυσμού
             καλλιέργεια ελληνικής παιδείας
             ανάπτυξη της νεοελληνικής συνείδησης
             ποντιακός ελληνισμός από κρησφύγετα στα παράλια (καινούρια χωριά, εκκλησίες, σχολεία)
             έλεγχος εμπορίου Εύξεινου Πόντου και ενδοχώρας
             Τραπεζούντα ακμάζει ξανά
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
Ξυλεία
             απέραντα δάση (έλατα, πλατάνια, πεύκα κ.α.)
             Σινώπη, Τρίπολη, Κερασούντα, Τραπεζούντα, Σούρμενα
             Κερασούντα : εργοστάσια ατμοπριόνων για ξυλεία από έλατα
             Εξαγωγές λεπτοκαρυάς στο Αμβούργο, Τεργέστη, Ν. Υόρκη, Ρωσία
Αγροτική παραγωγή
             σιτάρι, καλαμπόκι, κριθάρι, όσπρια, πορτοκάλια, γεώμηλα, εξαίρετα καπνά Αμισού και Μπάφρας
             Τυροκομικά προιόντα : δημοφιλή στην Κωνσταντινούπολη κ.α.
Μεταλλευτική δραστηριότητα
             Πλούσια κοιτάσματα αργύρου, χαλκού και μολύβδου στην οροσειρά του Παρυάδρου (Αργυρούπολη-Τρίπολη)
Βιοτεχνία – βιομηχανία
             χρυσοχοΐα, σιδηρουργία, χαλκουργία, ναυπηγική
Εμπορική δραστηριότητα
             (κυρία πλουτοπαραγωγική πηγή
             εμπορικά κέντρα : Αμισός, Τραπεζούντα, Κερασούντα, Οδησσός, Βραΐλα, Νοβοροσίσκι, Σεβαστούπολη.
             Νεότουρκοι προσπαθούν να περιορίσουν το εμπόριο των χριστιανών
             συνεργασία χριστιανών με τοπικές μουσουλμανικές εθνότητες
             Τα σπουδαιότερα εμπορικά κέντρα
Τραπεζούντα :
             ως 1869 : 40% εμπορίου Περσίας κέρδος 200.000.000 φράγκα το χρόνο
             ελληνικά εμπορικά υποκαταστήματα και πρακτορεία μεταφορών στη Ρωσία, Περσία, Αγγλία, Κωνσταντινούπολη, Μασσαλία κ.α.
             εμπορικό σταυροδρόμι μεταξύ Δύσης και Ανατολής
             μετά το 1869 (Διώρυγα Σουέζ) :  σταδιακή παρακμή
             και μετά το 1883 τέσσερις ελληνικοί τραπεζικοί - εμπορικοί οίκοι Τραπεζούντας και υποκατάστημα Τράπεζας Αθηνών ελέγχουν οικονομία ανατολικού Πόντου. 
λιμάνι Αμισού :
             εξαγωγές καπνού κ.α.
1869 : 156 /214 επιχειρήσεις ελληνικές
Κερασούντα : εφοπλιστικοί - εμπορικοί οίκοι Κωνσταντινίδη, Κακουλίδη, Σούρμελη, Πισσάνη
 ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ
             αποτέλεσμα της οικονομικής άνθησης
             επιχειρηματίες πρόσφεραν ποσά υπέρ θρησκευτικών, εκπαιδευτικών, φιλανθρωπικών ιδρυμάτων
             αξιόλογοι επιστήμονες για ειδίκευση σε πανεπιστήμια Ευρώπης, για να μεταφέρουν νέες επιστημονικές μεθόδους διδασκαλίας.

Το Φροντιστήριο της Τραπεζούντας
             ίδρυση 1682 από Σεβαστό Κυμινήτη
             λειτούργησε μέχρι το 1922
             έπαιξε σημαντικό ρόλο στην πνευματική-ηθική ανάπλαση -ανάπτυξη εθνικής συνείδησης.
Τα στατιστικά στοιχεία
             αρχές 20ού αιώνα κάθε ποντιακό χωριό με σχολείο – εκκλησία
             στατιστική Παναρέτου (1913): 697.000 ΄Ελληνες
             Γ. Λαμψίδης : 1.890 εκκλησίες, 22 μοναστήρια, 1.647 παρεκκλήσια, 1.401 σχολεία με 85.890 μαθητές
Το ελληνικό τυπογραφείο
             1880 Τραπεζούντα
             ανάπτυξη εθνικής συνείδησης - προετοιμασία για αντικατάσταση οθωμανικού καθεστώτος από ελεύθερο - δημοκρατικό πολίτευμα.
Η πατριωτική δράση της αστικής τάξης
             οι αστοί πρωτεργάτες στον αγώνα για ελευθερία
             πατριωτική δράση (από ρωσο-οθωμανικό πόλεμο 1828-1829 ως κρητική εξέγερση 1866-67)
             εθελοντική συμμετοχή των Ποντίων αγωνιστών στους ελληνο-οθωμανικούς πολέμους
             οικονομική ενίσχυση υπέρ των αγώνων (1912 : 12.000 λίρες ΄Ελληνες Σαμψούντας στο ελληνικό Ναυτικό)

Η εχθρική πολιτική των Νεοτούρκων και η απόφαση για δημιουργία αυτόνομης Ποντιακής Δημοκρατίας
             δυσμενή οικονομικά, εκπαιδευτικά, στρατιωτικά και θρησκευτικά μέτρα
             αντίθεση με εξαγγελίες Προέδρου Η.Π.Α. Γ. Ουίλσον(αυτοδιάθεση λαών)
             Πόντιοι (κυρίως Διασποράς) αποφασίζουν να αγωνιστούν για Ποντιακή Δημοκρατία

Δ.2. ΑΓΩΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΜΙΑΣ ΑΥΤΟΝΟΜΗΣ ΠΟΝΤΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ (1917-1922)
Πρωτεργάτες
΄Ελληνες Διασποράς :
1.            Κ. Κωνσταντινίδης (Μασσαλία)
2.            Β. Ιωαννίδης και Θ. Θεοφύλακτος (Βατούμ)
3.            Ι. Πασσαλίδης (Σοχούμ)
4.            Λ. Ιωαννίδης και Φ. Κτενίδης (Κρασνοντάρ)
΄Ελληνες ιστορικού Πόντου :
1.            μητροπολίτης Τραπεζούντας Χρύσανθος
2.            μητροπολίτης Αμάσειας Γερμανός Καραβαγγέλης
Η ρωσική κατοχή και η προεδρία του Χρύσανθου  (Απρίλιος 1916-Φεβρουάριος 1918)
             Απρίλιος του 1916 (λίγο πριν από ρωσική κατοχή) : παράδοση Τραπεζούντας από Τούρκο Βαλή Μεχμέτ Τζεμάλ Αζμή μπέη στο μητροπολίτη Χρύσανθο.
             Χρύσανθος δεκτός από Ρώσους - προξενικούς εκπροσώπους (συνετή πολιτική προς μουσουλμάνους)
             δίχρονη προεδρία Χρύσανθου : δημοκρατία – αρμονική συμβίωση χριστιανών και μουσουλμάνων
             Φεβρουάριος 1918 :  ρωσικός στρατός εγκαταλείπει Τραπεζούντα 
             Ο Πόντος υπό την κατοχή των Νεοτούρκων
Οι διώξεις και οι πρώτες προσπάθειες των Ποντίων για την ίδρυση κράτους (1917)
             Διώξεις Νεοτούρκων εναντίον Ποντίων
             φυγή Ελλήνων ανατολικού Πόντου -Καρς προς Ρωσία (εμφύλιος)
             Ιούλιος 1917, Ταϊγάνιο: Α’ Πανελλήνιο Συνέδριο Ελλήνων Ρωσίας: εκλογή Κεντρικού Συμβουλίου για δημιουργία ανεξάρτητου Ποντιακού Κράτους (προσωρινή έδρα το Ροστόβ)
             Πόντιοι Διασποράς οργανώνονται : Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Καβάλα, Βόλος, πόλεις εξωτερικού.

Η δράση του Κ. Κωνσταντινίδη (Μασσαλία)
             υπομνήματα προς συμμαχικές δυνάμεις
             χάρτης με σύνορα προτεινόμενης ποντιακής δημοκρατίας (και καρτ-ποστάλ με γραπτό κείμενο) 
             Ρωσική επανάσταση (1917) ξεσηκώνει ΄Ελληνες Πόντου για εθνικό αγώνα
             Φεβρουάριος 1918, Μασσαλία :  πρώτο παγκόσμιο Παν-ποντιακό Συνέδριο (τηλεγράφημα Κ. Κωνσταντινίδη προς Λ. Τρότσκι για υποστήριξη της Σοβιετικής ‘Ενωσης)

Η στάση της κυβέρνησης Βενιζέλου
             αρχικά σύμφωνη με αγώνα και εθνικές διεκδικήσεις Ποντίων
             αλλαγή στάσης Βενιζέλου στο Συνέδριο Ειρήνης (Παρίσι, Δεκέμβριος 1918) : 
             Υπό την πίεση των δυνάμεων
             Ελ. Βενιζέλος δεν συμπεριέλαβε Πόντο στις ελληνικές διεκδικήσεις
             συμφώνησε να παραχωρηθεί στην Αρμενική Δημοκρατία (υπό ίδρυση)
Οι αντιδράσεις των Ποντίων     
             απογοήτευση - έντονες διαμαρτυρίες Ποντίων (συνέδρια Μπακού, Κρασνοντάρ, Βατούμ, Μασσαλία)
             τηλεγραφήματα ποντιακών σωματείων στο Παρίσι για να μεταπείσουν τον πρωθυπουργό
ο Χρύσανθος στο Παρίσι
             Απρίλιος 1919 :  επίσκεψη μητροπολίτη Χρύσανθου στο Βενιζέλο στο Παρίσι
             διεξοδική ενημέρωση - απόφαση Βενιζέλου να ενισχύσει προσπάθειες Ποντίων
             έγκρισή του στο μητροπολίτη να συνεχίσει προσπάθεια ενημέρωσης των πολιτικών
             κατανόηση αντιπροσώπων για αιτήματα Ελληνοποντίων (εξαίρεση οι Άγγλοι) στην πρόταση του μητροπολίτη να γίνει ο Πόντος
             Πρόεδρος Η.Π.Α. Ουίλσον συμφωνεί με ανακήρυξη ανεξαρτησίας Πόντου υπό ελληνική εντολή
ο Χρύσανθος στο Εριβάν
             επίσκεψη Χρύσανθου στο Εριβάν : διαπραγματεύσεις με Αρμένιους και μουσουλμάνους Πόντου για συνομοσπονδίας
             αμοιβαία καχυποψία - απώλεια πολύτιμου χρόνου

Η Συνθήκη Φιλίας Μπολσεβίκων-Κεμάλ– Ενίσχυση του Κεμάλ
•             Μάρτιος του 1921 : Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας μεταξύ Μπολσεβίκων
             Οικονομική, στρατιωτική, ηθική ενίσχυση Κεμάλ >> συνέχιση επιχειρήσεων κατά Ποντίων
             υπερβολικές απαιτήσεις στη Συνδιάσκεψη Λονδίνου (δεν απορρίπτονται από συμμάχους)
Οι πρωτοβουλίες του μητροπολίτη Αμάσειας Γερμανού
             10 Μαρτίου 1921 : πρόταση μητροπολίτη Αμάσειας Γερμανού στον ΥΠΕΞ Μπαλτατζή για συνεργασία με Κούρδους και Αρμένιους εναντίον Κεμάλ
             κυβέρνηση Γούναρη δεν πήρε πρωτοβουλία >> απογοήτευση Ποντίων
             Δύο Συνέδρια (πρωτοβουλία Γερμανού Καραβαγγέλη) : Κωνσταντινούπολη (17 Αυγούστου 1921 ) - Αθήνα (4 Σεπτεμβρίου 1921)
Η τελευταία προσπάθεια ποντοαρμενικής συνεργασίας – Η κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου
•             αρχές 1922 :  τελευταία προσπάθεια ποντοαρμενικής συνεργασίας
             Αύγουστος 1922: αντεπίθεση Κεμάλ (με υποστήριξη μπολσεβίκων, Ιταλίας, Γαλλίας και σιωπηρή σύμπραξη Αγγλίας)>> κατάρρευση μετώπου
             καταδίκη σε θάνατο των πρωτεργατών του ποντιακού αγώνα
Οι Πόντιοι της Ρωσίας
             500.000 Πόντιοι στη Ρωσία
             1918 : ομαδικές μετοικεσίες καταδιωγμένων Ποντίων στη Ρωσία >>> άνω 750.000
             Σήμερα : άνω των 500.000 Ποντίων (διατηρούν ελληνοποντιακές παραδόσεις)
Η Συνθήκη της Λωζάννης 1923
             αναγκαστική ανταλλαγή πληθυσμών >> τέλος ελληνικής παρουσίας στον Πόντο
Δ.3.Η ΜΕΘΟΔΕΥΜΕΝΗ ΕΞΟΝΤΩΣΗ (ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ) ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ

Χρονικά όρια και αριθμητικά δεδομένα
•             γενοκτονία Αρμενίων (1915)
•             μεθοδευμένη εξόντωση Ποντίων :  1916-1923.
•             θανατώθηκαν 353.000 από τους 697.000 Πόντιους του 1913 (πάνω από 50%)
             τρόποι εξόντωσης :  δολοφονίες σε  πόλεις και χωριά, εξορίες, φυλακές, τάγματα εργασίας(«αμελέ ταμπουρού»)
Σύγκριση με γενοκτονία Εβραίων
•             πολλά κοινά χαρακτηριστικά
             δύο βασικές διαφορές (Π. Ενεπεκίδης)
             καμία ιδεολογική, κοσμοθεωρητική ή ψευδοεπιστημονική θεμελίωση περί γενετικής, ευγονικής και αρίας ή σημιτικής φυλής
             Εξυπηρετούσε την πρακτική πολιτική σκοπιμότητα της εκκαθάρισης της Μ. Ασίας από το ελληνικό στοιχείο.

Η δεύτερη φάση των διωγμών
•             19 Μαίου 1919 : αποβίβαση Κεμάλ στη Σαμψούντα >>> οργάνωση β΄ φάσης διωγμών
Η ανταλλαγή και η διασπορά των Ποντίων
•             24 Ιουλίου 1923 : Συνθήκη Λωζάννης (σύνορο ο ‘Εβρος)
             30 Ιανουαρίου 1923 : σύμβαση Λωζάννης Περί ανταλλαγής των Πληθυσμών
             οι περισσότεροι Έλληνες ήδη είχαν εγκαταλείψει την περιοχή πριν από τη σύμβαση
Παρευξείνιος ελληνισμός :
             εξοντώθηκε (1914-1924) ή

             έφυγε προς Ευρώπη, Αμερική, Περσία (Ιράν), Σοβιετική ΄Ενωση, Ελλάδα. 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου